یسم الله الرحمن الرحیم- ترامپ تمدید آتشبس با ایران را رد کرد- شفقنا هند: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اظهار داشت که ایالات متحده به دنبال تمدید یادداشت تفاهم موقت با ایران نخواهد بود؛ وی استدلال کرد که تهران حاضر به پذیرش نوعی توافق که واشنگتن آن را برای پایان کار دادن به مناقشه چندینماهه ضروری میداند، نخواهد بود ترامپ در گفتگو با خبرنگاران و طی یک مصاحبه تلفنی با شبکه «فاکسنیوز» — همزمان با پایان کار یافتن مهلت ۶۰ روزه مذاکراتِ مرتبط با توافق ماه ژوئن — از ایران خواست تا بهطور مفصل از این کشمکش دست بکشد.. او گفت: «آنها باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرند.» توافق موقت که در ۱۷ ژوئن امضا شد، در ابتدا خواستار «توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها» بود و چارچوبی ۶۰ روزه برای مذاکرات پیرامون برنامه هستهای ایران، نزول تحریمها و ترتیبات امنیتی گستردهتر ایجاد کرد.= اما این توافق شکننده به سرعت رو به وخامت گذاشت. اختلافات بر سر دسترسی دریایی و حقوق ناوبری در تنگه استراتژیک هرمز، تنشها را تشدید کرد و ترامپ در 7 ژوئیه بیان کرد که این توافق عملاً «پایان کار یافته است».- رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه تأکید کرد که ملاحظات سیاسی داخلی بر رویکرد او تأثیرگذار نیستند و گمانهزنیها مبنی بر ارتباط موضعگیریاش با انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر را رد کرد. ترامپ گفت: «انتخابات میاندورهای هیچ ربطی به طرز فکر من ندارد.»- با این حال، مقامات در تهران تفسیر واشنگتن از توافق را رد کردند و وجود هرگونه مهلت ۶۰ روزهٔ معناداری را زیر سؤال بردند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اظهار داشت که این بازه زمانی هیچ اهمیت عملی ندارد، زیرا از دیدگاه تهران، ایالات متحده پیشتر مفاد این یادداشت تفاهم را نقض کرده است.
بقایی گفت: «در متن یادداشت تفاهم هیچگونه اشارهای به مهلت ۶۰ روزه نشده است و جمهوری اسلامی ایران هرگز سیاستهای خود را تحت فشار، اولتیماتوم یا محدودیتهای زمانی تدوین نمیکند.»- او استدلال کرد که این توافق تنها فرصتی را برای مرور گفتگوها پیرامون تحریمها و مسائل هستهای، همراه با قابلیت تمدید مذاکرات، فراهم کرده است.
به گفته بقایی، تلاشهای دیپلماتیک پاکستان، قطر و چندین کشور اروپایی ادامه داشته، اما مانع اصلی همچنان همان چیزی است که او آن را «ذهنیت، محاسبات نادرست و اصرار» واشنگتن بر سیاستهای شکستخورده توصیف کرد.- پیشتر، ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» بر هدف اصلی خود تأکید کرد و گفت که اولویت ایالات متحده همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
او نوشت: «هدف شماره یک این است — و همیشه خواهد بود — که ایران به هیچوجه و تحت هیچ شرایطی، سلاح هستهای نداشته باشد.»- این مناقشه با ادعاهای متناقض درباره دیپلماسی پشتپرده، پیچیدهتر شد. سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، اظهارات آمریکا مبنی بر تداوم ارتباطات غیررسمی (کانالهای پنهان) را رد کرد. سرتیپ حسین محبی آن ادعاها را صرفاً «خیالپردازیهای ناشی از توهمات و کابوسهای حاصل از شکست و استیصال در جنگ» خواند و رد کرد.
تنشها به آبراههای منطقه نیز کشیده شد؛ بهطوری که ترامپ در خصوص مشارکت عمان در گفتگوهای جداگانه با تهران پیرامون تنگه هرمز، هشداری تند صادر کرد.- ترامپ به فاکسنیوز گفت: «اگر عمان سد راه شود، آنها را به شدت بمباران خواهیم کرد.»
عمان و ایران در حال انجام مذاکراتی با هدف تعیین چارچوبی برای تردد دریایی در این آبراهِ حیاتی و راهبردی هستند؛ آبراهی که بخش قابلتوجهی از محمولههای انرژی جهان از آن عبور میکند.- در همین حال، ایران هشدار داد که شکست دیپلماسی میتواند به رویارویی نظامی گستردهتری منجر شود. یک مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفت که تهران رویکرد خود را از آمادگیهای تدافعی به وضعیتی «دقیقاً تهاجمی» تغییر داده است.
این مقام اظهار داشت: «نهادهای ایرانی باید برای تشدید تنشها در تنگه هرمز و منطقه وسیعتر آماده باشند» و افزود که ایران در صورت شکست مذاکرات، آمادگی اتخاذ «تصمیمات دشوار» را دارد.- این مقام مسئول هشدار داد که تهران برای شکستن آنچه ایران «محاصره دریایی آمریکا» توصیف کرده است، واکنشی نظامی و «بهموقع و دقیق» نشان خواهد داد.
بهنظر میرسید که این رویارویی پس از گزارش رسانههای ایران مبنی بر توقیف یک نفتکش متعلق به امارات در نزدیکی جزیره قشم (در جنوب ایران) — آن هم در حین تلاش برای عبور از تنگه هرمز — شدت بیشتری گرفته است.- خبرگزاری نیمهرسمی فارس خبر داد که شناورهای عبوری از این آبراه ملزم به استفاده از مسیرهای تعیینشده توسط ایران، پرداخت هزینههای خدمات و دریافت مجوز رسمی هستند.
در همین حال، سازمان ملل متحد از هر دو طرف خواست تا با نزدیک شدن به ضربالاجل ۶۰ روزه برای دستیابی به توافقی جامعتر، از تقابل دست کشیده و به میز مذاکره بازگردند.- استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، اظهار داشت که موضع آنتونیو گوترش، دبیرکل این سازمان، از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه تغییری نکرده و او همچنان بر این باور است که هیچ راهحل نظامیای وجود ندارد. دوجاریک گفت: «...راهحلی برای این مناقشه.»
او از ایران و ایالات متحده خواست تا ضمن افت لحن خصمانه که رو به بیشتر شدن است، مذاکرات با هدف دستیابی به یک راهحل مسالمتآمیز و پایدار را از سر بگیرند.
برچسب:
نویسنده: ساناز سلیمانی